Beschermd dorpsgezicht voor buitengebied Best

24 januari, 2012 | door tlassing |

In een raadscommissie op 23 januari 2012 kwam het eventueel instellen van een beschermd dorpsgezicht voor Aarle en de Vleut ter sprake.
Dat klinkt zo mooi, ‘beschermd dorpsgezicht’, maar is het ook wel een zegen en voegt het wat toe?
Met zo’n bescherming kan wat we hebben behouden blijven… maar aan de andere kant, zonder die bescherming hebben we nog ook nog altijd wat we nog hebben. Dus we hebben het tot nu toe ook zonder die speciale bescherming in het buitengebied goed weten te redden.

Van wie komt dan de roep om het buitengebied te beschermen? Zonder de naam te noemen, het komt van iemand die in de bebouwde kom woont die in 2007 een keer in het buitengebied van Oirschot was en het daar mooi vond. Vervolgens kwam hij tot de conclusie dat het mooie dat we in het buitengebied van Best nog hebben ook in Best maar behouden moet blijven. Zijn oplossing was een voorstel tot het uitroepen tot ‘Beschermd dorpsgezicht’.
Met andere woorden, een raadslid komt een keer in het buitengebied, geniet daar van het toeristische uitzicht en besluit dan maar dat hij het moet gaan reguleren.

De vraag is of de samenleving en vooral het buitengebied met zo’n bemoeizucht vanuit deze hoek geholpen is. Immers ‘leven’ we ook in het buitengebied. Er zitten bedrijven, er wonen ondernemers en er wonen burgers.
Het is leuk voor de buitengebied bewoners dat mensen van binnen de bebouwde kom het buitengebied waarderen, maar die waardering is er omdat een aantal bewoners van het buitengebied daar veel geld voor over heeft gehad. Het zo mooi onderhouden van een boerderij kost immers geld. Veel geld. Ook de bewoners van het buitengebied willen hun huis in de meeste gevallen zo mooi mogelijk houden. Dan geniet je er ook het meeste van.
Door verdere regulering vanuit de overheid die andere belangen heeft wordt dat onderhouden alleen maar duurder, terwijl je als bewoner en ondernemer steeds minder mag.

Ondertussen woon ik ook in zo’n langgevelboerderij, maar als ik kijk naar hoe deze in 1907 gebouwd werd en hoe deze er nu uitziet, dan is er vrijwel niets meer zoals het oorspronkelijk was. Toch ziet de boerderij er authentiek uit.
In feite nemen we dus een beetje de bezoekende langsrijdende toerist in de maling. Die denkt dat hij of zij kijkt naar een ‘echte’ langgevelboerderij, terwijl deze al lang is aangepast aan de moderne tijd.
Zowel binnen als buiten.

Bescherming van zo’n stukje kijkersbedrog is dus in feite vastleggen van hoe we die mooie boerderijen tot nu in 2012 aangepast hebben aan de moderne tijd.
Dat bevriezen houdt in dat we de kans lopen dat wat nu mooi wordt gevonden over enige tijd ‘uit’ raakt. Men vindt het over tien jaar niet meer mooi, want het is dan ‘ouderwets’. De eigenaar krijgt zo’n beschermde, maar ouderwets gevonden, boerderij dan vrijwel niet meer verkocht mede omdat de extra kosten vanwege de beschermde status niet interessant zijn.
Zeker als een bepaald type boerderij dan uit de mode raakt, blijft een eigenaar er mee zitten. Je kan niet meer verhuizen, je kan het niet meer betalen of door bijvoorbeeld ouderdom niet meer onderhouden waarna verpaupering kan optreden. Een reëel probleem zeker als het onderhoud financieel gezien onhoudbaar wordt. We zien hier ook in Best al enkele voorbeelden van.
Bewoners de kans dus niet geven hun woning ‘populair’ te houden, houdt in, kans lopen op onverkoopbare woningen.
Als we nu al kijken, zien we dat woning in het buitengebied enorm lang te koop staan. Er zijn maar weinig consumenten die er ook echt willen wonen, zeker gezien de kosten die het met zich meebrengt. Het onderhoud vergt ook veel meer tijd dan het onderhoud aan een doorzonwoning in de bebouwde kom. Ook dat moet je er maar voor over hebben.
Willen en kunnen is immers niet altijd hetzelfde.

Hoe ver gaat zo’n bescherming van het dorpsgezicht? Is het alleen de gevel, of moet ook heel het erf weer teruggebracht worden naar een situatie die we nu als ‘zo schattig en authentiek’ bestempelen?
Toen mijn boerderij in 1907 gebouwd werd, was er niets schattigs en authentieks aan.

Het was een zo effectief mogelijk (voor die tijd) gebouwde onderneming annex woonhuis.
Water werd buiten in de put gehaald. Een keuken was er niet. Een enorme haard waar je in kon staan was het ‘fornuis’. Geen gas, geen elektriciteit en geen stromend water. Geen WC, maar een hokje buiten. Er was een enorme verbinding met het vee, dat deels ook voor de warmte moest zorgen.
Het hele erf en het gebouw stond in dienst van het boerenbedrijf.
De oorspronkelijke bewoners waren zo blij met eindelijk stromend water dat ze de put direct weggehaald hebben. Dat ding was niet ‘schattig en authentiek’ het was een onding waarbij men moest putten uit grondwater dat was zoals het was. Vandaag de dag durven we er niet meer van te drinken.

Er zijn dorpen waar men erg ver gaat in de bescherming. Oirschot bijvoorbeeld heeft extreem veel regels voor oudere gebouwen. Ze hebben daarmee veel oude huizen kunnen behouden. Op dit moment vinden we dat heel mooi.
De huizenprijzen liggen er dan ook een slag hoger dan bij ons. Mooi als de economie goed loopt, maar het kan Oirschot wel eens gaan bijten als de huizenmarkt verder inzakt. Bewoners van die kunstmatig dure woningen kunnen in een crisis wel eens dubbel geraakt gaan worden en fors moeten afschrijven op hun beschermde dure woningen. Zeker als wat we nu zo schattig vinden in feite onleefbaar wordt.

In een plan over Aarle ging de opsteller zelfs zo ver om te stellen dat bewoners hoge fruitbomen op hun erf zouden moeten plaatsen. Dat zou het authentieke karakter terugbrengen.
Onzin, het zou slechts een romantisch idee van een bepaalde periode in de geschiedenis ‘zogenaamd’ terugbrengen. Een periode die we nu als romantisch bestempelen, maar in het echt was die periode er één van afzien, honger, kou en armoede. Die hoge fruitbomen waren er niet voor de lol. Dat waren productiebomen. Net zoals de kanidassen productiebomen waren. Totaal niet Brabants, maar toen klompenmakers zich hier vestigden, werden ook de kanidassen gepland. Die bleken hier enorm goed en snel te groeien, ideaal voor klompenhout. Nu beschermen we die bomen om een bepaalde periode blijvend te tonen. Een Brabander van voor de klompentijd zou aan die rijen populieren helemaal niets Brabants herkennen.
Als we dan toch terug willen naar andere tijden, dan zouden we zeker ook terug moeten naar de houtwallen. Die hebben hier eeuwenlang het landschap gesierd. De ruilverkaveling maakte er korte metten mee zodat we nu in feite in het buitengebied ‘in de polder’ wonen.
De landbouwgebieden van het buitengebied zijn in feite niets meer dan landbouw-industrie.
Het heeft niets met de natuur en niets met oorspronkelijk Brabant te maken.

Een beschermd dorpsgezicht is daarom waanzin. Het houdt kunstmatig in stand wat we nu mooi vinden en beperkt verdere ontwikkeling. Europa wordt al gezien als het museum van de wereld. Die opstelling van conservatie beperkt ons handelen.
Wel kan het handhaven van wat mooi is interessant zijn. Als dat toeristen van buiten trekt, dan zou het ook voor bewoners interessant kunnen zijn om hun boerderij ‘mooi’ te houden. Dat is ego-strelend, maar als het ook ping ping kan opleveren, dan is dat helemaal een stimulans om er samen voor te gaan.
De huidige regelgeving, die ook voor de bebouwde kom geldt, is restrictief genoeg. Zoals gezegd, we hebben wat we hebben omdat bewoners daar het voordeel van zagen. Dat hoeft dus niet extra gereguleerd te worden.

In mijn ogen is dus de huidige regelgeving streng genoeg. Het lijkt me ook duidelijk dat de bewoners zelf ook een flinke stem moeten hebben in de omgeving waarin ze wonen en werken. Het feit dat vanuit de bebouwde kom de roep om bescherming kwam is geen pré voor het voorstel.

Misschien is het wel een goed idee als de bewoners en ondernemers in het buitengebied wel samen gaan kijken naar hoe we dit mooie gebied nog mooier kunnen maken. Immers hoe mooier het is, des te meer waarde wordt er gecreëerd. Leuk als je gaat verhuizen, maar ook zonder dat je gaat verhuizen is die waarde al interessant. Je kan er als bewoner van het buitengebied namelijk dagelijks van genieten. Het zou goed zijn als de bewoners zich daar ook bewuster van zouden worden.

Stem of voeg toe aan:  Plaatsen/stemmen op NUjij Plaatsen/stemmen op eKudos Plaatsen/stemmen op MSN Reporter Plaatsen/stemmen op Bligg.be Plaatsen/stemmen op Digg Stumble it! Voeg dit artikel toe aan Del.icio.us Voeg toe aan je Google bladwijzers Abonneer je op de RSS-feed van deze site Verstuur deze pagina per e-mail via Feedburner
  1. 1 Trackback(s)

  2. 14 maart, 2012: Bedreigingen voor het buitengebied | Best Best

U dient in gelogd te zijn om een reactie te plaatsen.