De lokale overheden konden investeren omdat ze in een gezonde financiële situatie altijd op veel geld zitten, dat gereserveerd is voor de aanleg van wegen, riolering etc.
Tegenwoordig plukken we dus de vruchten van de investeringen van de afgelopen 100 jaar, want de overheden verkopen deze belangen en ontvangen er erg veel geld voor.
Echter, dan gaat het mis. Het ontvangen geld wordt nu niet meer ingezet om er weer meer geld (lees waarde) mee te creëren, maar we besteden het voor ‘leuke dingen’. Dingen die ons voortaan ieder jaar geld gaan kosten.
In plaats dat onze reserves ons dus waarde en geld opleveren, worden het lasten die steeds zwaarder zullen gaan worden.
Ik wil dan ook het gemeente bestuur en met name de Wethouder van Financiën oproepen met nadruk te kijken naar de opbouwende rol die ook de lokale overheid op de samenleving kan hebben. Zo zou onze gemeente kunnen investeren in bijvoorbeeld een windmolen die in zee of aan zee staat. In plaats van dat ons geld nog amper ‘rente’ oplevert bij nog altijd onzekere banken, levert zoiets rendement, werk en energie op en daarbij is het verwachte rendement op de investering veel hoger dan de 2% rente die nu nog op ‘ons’ geld ontvangen wordt.
Hoe zeker is ons geld tegenwoordig nog, nu euro’s door de Centrale Bank worden bijgedrukt alsof er geen inflatiegevaar meer is. Is bijvoorbeeld een energie producerende windmolen niet veel waardevaster dan in feite ‘verzonnen’ cash geld dat maar bijverzonnen kan blijven worden?
We kunnen overigens ook denken aan een lokale biovergistingcentrale waarin de gemeente (mede) gaat investeren. Ik hang niet aan een windmolen. Het gaat me meer om het feit dat duurzame energie een enorme behoefte is en we nu op vermogen zitten dat niets voor ons doet.
Een investering in duurzaamheid houdt in, meer lokaal werk binnen Nederland, minder geld dat we naar het buitenland sturen voor kolen, gas of olie en een schonere wereld omdat duurzame energie ook nog eens minder vervuiling zal opleveren.
De overheid weer als cement binnen de samenleving.
DAT is goed met geld omgaan. Dat is bouwen aan een duurzame en gedegen toekomst.

Het vergt een gemeentebestuur met visie, zoals de gemeentebesturen lang geleden dat blijkbaar ook hadden. Ik ben zeer benieud of het huidige gemeentebestuur die visie heeft, of er slechts zit om de zaak draaiende te houden.

Tom Lassing  www.energiestart.nl

Waarom?

Durft geen ondernemer het aan, zijn de regels te streng, is er nog nooit iemand opgekomen, of zijn er al teveel in de omgeving? Zeg het maar, wat is het?

Oeps, u heeft nog eerst een vraag?
- Wat is een biomassa installatie?

Het is een opstelling waarin biologisch afval wordt omgezet in energie.
Dat kan zijn door verbranding, maar het kan ook door vergisting. Vergisting kan vanuit dierlijk afval, maar ook vanuit plantaardig afval of een combinatie ervan. Bij puur plantaardig afval blijft compost als restproduct over. Door de vergisting ontstaat gas, dat kan dienen als vervanging van aardgas en gebruikt kan worden om energie op te wekken of om verbrand te worden en daarmee warmte op te wekken.

In de echt agrarische gemeenschappen in het Noorden en Oosten van het land zien we al steeds meer biomassa installaties op of bij boerderijen verschijnen. België is op dit vlak al veel verder dan Nederland en kent ook meer subsidies en aanbieders van de installaties.
In Groningen wordt er zelfs een zwembad middels een biomassa installatie verwarmd. Daar hebben ze houtsnippers die verbrand gaan worden.

Wat we nu zien, is dat bijvoorbeeld een gemeente als Wehl, een initiatief wil starten. Ze gaan daarom op zoek naar één investeerder die genoeg geld en slagkracht heeft om zo’n installatie op te zetten en te exploiteren.
Eigenlijk is dat jammer. Een rijke ondernemer of een grote onderneming krijgt nog meer mogelijkheden. Het zou toch een veel breder draagvlak creëren als ook de bevolking mee zou kunnen doen in een dergelijke investering. Tenminste, als ze ook onze dezelfde financiële voorwaarden en kansen de kans krijgen.

De vraag is daarbij of de gemeente initiatiefnemer en initiator moet zijn. Immers is de gemeente niet snel ook ‘ondernemer’.
Ik ben dan ook geen voorstander van een gemeentelijk ‘bedrijf’ dat energie gaat opwekken.
Wel kan natuurlijk de gemeente geldverstrekkende initiatiefnemer zijn en daarmee mede-investeerder. Dat schrikt veel huidige politici af, maar de recente verkoop van Essent bewijst dat dit vroeger een doodgewone zaak was die uiteindelijk heel veel geld opgeleverd heeft.
Onze huidige politici zijn veel minder ondernemer dan dat politici decennia geleden dat waren. Toen was de politiek iets dat er ‘s avonds bij gedaan werd, nu is het een apart beroep geworden waarin vooral (oud) ambtenaren en docenten zich prettig voelen. Niet bepaald prototypes van ondernemende personen.

Stel even dat we in Best vlak bij de varkensstallen een installatie zouden kunnen plaatsen. In plaats van mest verwerkingskosten voor de varkensboeren zou de mest dan wat op kunnen gaan leveren. Tevens hebben we dan als gemeenschap eigen energie. Als die eigen energie even duur is als de energie die we nu ‘ergens’ uit het net vandaan trekken, dan heeft er toch vrijwel niemand bezwaar tegen eigen, lokaal opgewekte, en in feite ‘groene’ energie? Naast biomassa op mest zouden we ook een biomassa op GFT kunnen opzetten. We hebben GFT afval zat binnen de gemeente.

De vraag is, hoeveel kennis en mankracht er zit in de exploitatie van zo’n biomassa installatie. Ik weet dat niet. De installatie moet ook ergens geplaatst worden en liefst niet te ver van de producenten van de basisstof er voor. Iedere meter vervoer is extra kosten en moeite die we moeten voorkomen.

Zou er in Best een varkenshouder of landeigenaar zijn die hier eventueel interesse in zou kunnen hebben?
Heeft, als dat nog niet zo is, de gemeente nog grond en interesse om initiatiefnemers te ondersteunen?
Als initiatiefnemers dan mede-investeerders zoeken, dan kan het financieel risico gedeeld worden en kan ook een deel van het benodigde (administratieve) werk verdeeld worden.
Mij lijkt het een prachtige kans en een mogelijkheid voor een varkenshouder of landeigenaar om ook energieleverancier te worden.
Ik heb echter heel makkelijk praten, ik hoef de installatie niet op mijn land te bouwen en het in gang te zetten. Ik hoef niet vrachtwagens letterlijk shit te laten brengen en gas en restproducten te laten ophalen.
Het is immers wel zo dat die stoffen niet zomaar in de ketels komen.

Wel zou ik er zeker voor voelen om in zoiets mede te investeren…

Best heeft ook bijvoorbeeld ook GFT afval. Nu wordt dat tegen kosten opgehaald door een bedrijf, die er vervolgens wat mee doet en het restproduct vervolgens wéér tegen kosten terug aanbiedt. We betalen nu twee keer voor hetzelfde afval. Ook dat zou Best dus beter kunnen regelen, als we het maar zouden aandurven dat lokaal op te pakken.
Het vergt een visie en een flinke investering. Ik vrees dat beide in Best vrij moeilijk liggen.

Naar mijn idee te verdelen in tenminste drie delen:
1. Overheid
2. Bedrijfsleven
3. Consumenten

De overheid heeft haar eigen gebouwen, auto’s etc. en kan een voorbeeldfunctie vervullen, maar kan ook steun en voorwaarden scheppen voor zowel bedrijfsleven als consumenten. Dat zijn dus nogal wat rollen waarin de overheid zich kan bewegen.

De voorbeeldfunctie zit hem in zelf nieuwe toepassingen gebruiken en daadwerkelijk een eerste klant zijn voor ondernemingen die duurzame producten aanbieden. Denk aan rijden op alternatieve brandstoffen, die daarmee een eerste tankpunt rendabel kunnen maken.

De overheid kan ook eisen stellen bij ontwikkelingen. Bijvoorbeeld nieuwe wijken op zonne-energie, warmte pompen, duurzame bouwmiddelen, op het zuiden gericht bouwen, groene daken etc. Ik zie daar nog altijd bitter weinig van.

De overheid kan ook participeren in duurzame energie toepassingen, net zoals ze in het verleden investeerde in bijvoorbeeld Essent. Waarom kon DAT vroeger wel, maar is het nu onbespreekbaar dat Best of Noord Brabant in bijvoorbeeld een Windmolenpark op zee, of een zonne-energie centrale in Zuid Europa gaat investeren? Best zou ook lokaal in een bio brandstof initiatief kunnen investeren en daarmee meer en actief iets doen met haar reserves.
2. Bedrijfsleven zit met enkele problemen. Zo is het lastig vergunningen te krijgen voor nieuwe zaken. Zo kunnen we lokaal op bio-brandstof willen gaan rijden, maar zie maar eens een vergunning te krijgen om op andere dan de bekende brandstoffen waarop accijnzen rusten te gaan rijden. In feite wil de overheid haar monopoly op brandstof accijns niet kwijt en wordt wel gezegd dat ‘duurzaam’ een kans moet krijgen, maar uiteindelijk strandt het ergens in de bureaucratie een stille dood.

Verder is er vaak nog geen markt en is er een kip en ei situatie. Als de overheid een eerste klant is, dan kan die situatie doorbroken worden.

Zo hebben we hier verschillende agrarische bedrijven met kansen richting bio-brandstof ontwikkeling. De boeren hebben dat vaak nog niet door als mogelijke inkomstenbron, en maken nu nog hoge kosten door afval en mestverwerking. Ze zouden met hulp en ondersteuning gewezen kunnen worden op alternatieve (extra) bedrijfsvoeringen richting bio brandstof ontwikkeling. Dit kan weer werkgelegenheid en duurzame energie opleveren.
Door een mede investering van de gemeente kan zo’n lokaal initiatief haar dividend opleveren EN werkgelegenheid scheppen en daarbij energie opwekken en de afvalberg verminderen. Wie wil de niet?

Een ander deel van het bedrijfsleven is het deel dat producten richting duurzaamheid aanbiedt. Men zal zo goedkoop moeten gaan worden, dat het interessant is voor woningbezitters en verhuurders om bestaande woningen aan te passen. Op dit moment zit er nog veel ‘bedrog’ in de markt. Ik las al verschillende zeer lovende artikelen over kleine windmolens. Narekenen van het rendement leerde me echter keer op keer dat kleine windmolens alleen maar leuk voor de hobby, maar niet leuk voor de portemonnee zijn. Die investering is tegen de huidige kosten van een windmolen nooit terug te verdienen. Anders gezegd, een kleine windmolen is waanzin. Het slaat echt nergens op, tenzij u er één kunt maken voor 150 euro. Als u er één koopt en laat installeren, dan is 5000 euro een reguliere prijs. U ziet, het verschil tussen haalbaar en waanzin is erg groot.
3. Consumenten kunnen hun huis aanpassen, kunnen een andere auto kopen of kunnen zelf aan, in en om hun huis een deel van hun energie gaan opwekken.

Ook zouden ze kunnen mede-investeren in lokale duurzame energieprojecten.
In al die gevallen wordt er nog bitter weinig gedaan.

Helaas zijn bijvoorbeeld windenergietoepassingen nog altijd niet rendabel rond het huis. Ook zonne-energie levert nog niet genoeg op, tenzij er ook subsidie bij komt kijken. Hier is de kip en ei situatie het feit dat de techniek nog niet ver genoeg uitontwikkeld is. Van zonne-energie wordt al jaren gezegd dat de doorbraak ongeveer twee jaar in de toekomst ligt. Dat was in 2006 zo en nu in 2009 is dat nog altijd zo. Het aanbrengen van een warmtepomp in een bestaande woning of een bestaand project is ook vrijwel nooit interessant. De verbouwingskosten zijn simpelweg veel te hoog.
Men wordt vaak als consument geconfronteerd met de mogelijkheden die het huis biedt of kan bieden en die mogelijkheden zijn tot op heden zeer beperkt. Ze bouwden vroeger nu eenmaal niet bewust op zuid gericht. Bestaande woningen aanpassen zal op korte termijn de meeste winst opleveren. Nieuwe woningen al duurzaam opzetten zal voorkomen dat we moeten blijven lappen, pappen en nathouden. Het moet dus beide gebeuren. Nieuwe projecten moeten duurzaam en oude, bestaande woningen moeten aangepast kunnen worden.

Meer weten over duurzame energie? Kijkt u op www.energiestart.nl

Zo verstoken we massaal aardgas in de woningen, terwijl we ook aardwarmte kunnen gebruiken. Verder genieten we van de zon, maar die warmte en het licht gebruiken we in Best amper om energie op te wekken. In feite zou ieder huis een energiecentrale kunnen worden, want iedere woning is in staat om energie op te leveren. We doen het echter nog niet, omdat het niet onze ambitie is om dat te doen. Het zou echter een goede zaak zijn als we dat wel zouden doen.

Immers verstoken we nu aardgas dat deels uit Rusland komt. We sturen letterlijk jaarlijks miljarden euro’s richting Rusland om er gas voor te krijgen dat we opstoken. Al die welvaart die we met die euro’s wegsturen, krijgen we niet meer terug. We zijn onze welvaart dus letterlijk ‘aan het verbranden’.

Door meer te gaan doen met duurzame hernieuwbare energiebronnen kunnen we als samenleving onze welvaart veel beter vasthouden. We zullen wel moeten, want China groeit 8% per jaar, terwijl onze economie krimpt. Als we niet over twintig jaar een ontwikkelingsland willen zijn, dan zullen we nu actie moeten ondernemen.

De gemeente wil kijken naar de mogelijkheid om een ambitie neer te leggen die stelt dat Best in 2030 energie neutraal moet zijn. Best moet dan net zoveel energie opwekken als dat het verbruikt.

Hoe kan Best met haar 29.000 bewoners dat waarmaken?

1. Minder energie verbruiken/verspillen

2. Zelf energie opwekken bij de bewoners stimuleren

3. Alleen nog maar duurzaam laten bouwen, en werken met warmtepompen en zonnecollectoren

4. Een deel van de reserves investeren in energie opwekking

5. Bestaande woningen aanpassen en energie vriendelijker maken tot ze zelfs energie laten opwekken

Is die ambitie haalbaar?

Wilt u mijn eerlijke antwoord? Ik heb er een hard hoofd in, dus neen, ik denk van niet, maar ik hoop het wel. Het is een uiterst ambitieuze stap en ik zou me er als bewoner wel hard voor willen maken en willen meewerken aan halen van die enorme ambitie. Wat er dan voor moet gebeuren, is dat er vooral voor bestaande woningen producten beschikbaar komen. Producten die het mogelijk maken om met een geringe investering deze woningen efficiënt tot energie opwekkers om te bouwen. Als er geen betaalbare oplossingen komen voor de bestaande woningen, dan is het ambitieniveau van de gemeente gedoemd te mislukken.

Op de bijeenkomst was er ook een pleidooi voor het verder uit elkaar halen van afval.

De huidige grijze kliko is een duur ding. Daar gooien we veel in dat we kunnen hergebruiken. Als we nog serieuzer zouden scheiden, dan zou er slechts 10% van het vuil dat nu de grijze bak in gaat nog in de grijze kliko achterblijven. Wat scheelt dat? Nu betalen we in de regio 22 miljoen euro, als we alles apart aanleveren, betalen we 4 miljoen euro en als grondstoffen weer in prijs gaan aantrekken kan het zelfs geld gaan opleveren! Wie nu al mee doet aan het apart aanleveren van plastic zal al geconstateerd hebben dat het 50% van de inhoud van de grijze kliko scheelt. De zeggen de statistieken en dat zegt mijn eigen grijze kliko. Ik kan die statistiek dus persoonlijk beamen.

Hetzelfde heb ik overigens bij de groene kliko. Wie zelf een compost bak heeft, zal de helft van de inhoud van de groene kliko nog maar aan de weg zetten. Een compostbak onderhouden is niet moeilijk, u kunt hier een gratis door mij zelf gemaakt E-boekje downloaden: www.tuinenstart.nl.

Door zelf mee te werken kunt u ook al een verschil maken.

Dat verschil kunnen we straks ook maken met energie. Het belangrijkste onderdeel van waarom mensen iets doen is helaas niet ter sprake gekomen gisteren. Ik denk namelijk dat persoonlijk gewin bij duurzame keuzes de belangrijkste drijfveer is. Als het dus geld gaat schelen of op gaat leveren, dan zullen steeds meer consumenten en inwoners kiezen voor de duurzame weg. De duurzame oplossingen zullen dus goedkoper moeten worden dan de vervuilende keuzes. Zolang het nog niet zover is, zullen alleen enkele betrokken burgers zich inzetten. De rest zal dan niets veranderen.

Het Rijk stelt weer geld beschikbaar voor zonnepanelen (ZON-PV) die elektriciteit opwekken en voor warmtepompen.

1. Voor welke systemen is subsidie mogelijk?

Zonnepanelen
In de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) is voor kleinschalige systemen van zonnepanelen tot 15 kWp (kilo Watt piek) een bedrag van 66 miljoen euro beschikbaar. Voor de eigen elektriciteitsbehoefte van een gemiddeld huishouden is ongeveer 4 kWp nodig. Voor de subsidie is een systeem opgezet dat het verschil vergoedt tussen de kostprijs van de ‘reguliere energie’ en de duurzame energie; levert duurzame energie uit uw zonnepaneel te weinig op, dan vult de SDE de opbrengsten aan. Dit gebeurt voor een periode van vijftien jaar Door deze subsidie ligt de terugverdientijd van zonnepanelen tussen de negen en elf jaar.

Warmtepompen
Daarnaast kunt u als huiseigenaar makkelijker subsidie aanvragen voor warmtepompen via de subsidieregeling Duurzame Warmte. Ook warmtepompen met een lagere energieprestatie komen voortaan in aanmerking voor subsidie. Zo stimuleert het ministerie van Economische Zaken de aanschaf van warmtepompen nog meer. Warmtepompen besparen in woonhuizen veel energie doordat ze (grond)water, buitenlucht of bodemwarmte gebruiken om een woning te verwarmen. Het energieverbruik is lager dan een reguliere HR-ketel.

2. Wie kan subsidie aanvragen?
Naast huiseigenaren kunnen ook woningcorporaties en investeerders in woningen subsidie ontvangen.

3. Hoe kunt u subsidie aanvragen?

SenterNovem verzorgt de subsidieverlening namens het ministerie van Economische Zaken. U moet uw aanvraag dan ook bij SenterNovem indienen. Het aanvraagformulier voor de subsidie op warmtepompen vindt u op http://www.senternovem.nl/duurzamewarmte/index.asp. Voor een subsidieaanvraag voor zonnepanelen kunt u terecht op http://www.senternovem.nl/sde/index.asp.

4. Wat is het effect van deze regeling? Het ministerie verwacht door deze subsidie een extra energiebesparing te bereiken. Dat is natuurlijk goed voor het milieu. Daarnaast draagt deze regeling bij tot het realiseren van één van de doelstellingen van het regeringsbeleid, namelijk het terugdringen van energiegebruik.

Wilt u meer informatie?
U kunt meer informatie vinden op de volgende websites: http://www.senternovem.nl/duurzamewarmte/index.asp en http://www.senternovem.nl/sde/index.asp

De gemeente Best is grootgebruiker van elektriciteit. Denkt u daarbij vooral aan de straatverlichting die vooral in de winter minstens 14 uur per etmaal aan staat.
Kan dat niet goedkoper, kunnen we op energie en dus kosten besparen?

Het antwoord daarop is JA, en wel op verschillende manieren.

Zo kunnen we de lampen mogelijk ‘s nachts, na een bepaalde moment dimmen, of op bepaalde uren slechts de helft van de lantaarns laten branden.
Het voordeel is energiebesparing, het nadeel is minder licht.
Minder licht kan het gevoel van veiligheid verminderen. Nu zijn er ‘s nachts niet veel mensen op straat, maar degenen die er zijn, die voelen zich normaal gesproken veiliger als er veel licht is.
De vraag aan de Bestse samenleving is, of we de energierekening nog willen betalen voor het gevoel van veiligheid van de enkeling die diep in de nacht zich op straat begeeft.

Er is echter ook een andere manier om energie te besparen.
Die manier is gebruik maken van een nieuwe verlichtingtechniek, namelijk LED verlichting.

LED’s gebruiken veel minder stroom dan andere lampen en zelfs minder stroom dan bespaarlampen.
Ze hebben wel enkele nadelen.
Zo is de techniek nog vrij jong, hetgeen inhoudt dat er bijna dagelijks nog ontwikkelingen op plaatsvinden. Een ander nadeel is het feit dat op dit moment de lichtopbrengst per lantaarn op dit moment nog wat lager is dan wat we bij de huidige lampen gewend zijn.

Dit houdt in, dat als we een zelfde lichtopbrengst op straat willen, we dus meer lantaarns moeten plaatsen. In de aanschafprijs van een LED systeem maakt dat natuurlijk een enorm verschil.
Het gebruik van LED heeft echter ook voordelen. De lagere energierekening is één voordeel, maar een ander voordeel is dat de lampen makkelijker te dimmen zijn, dat er meer toepassingen mogelijk zijn en dat de lampen veel langer mee gaan. Dat laatste maakt de onderhoudskosten flink lager.
Kortom, LED verlichting heeft wel wat.

Het is echter wel een enorme aanschaf kostenpost als je als gemeente ‘even’ besluit om de straatlantaarns maar te vervangen.

Dat gaat Best dan ook zeker op die manier niet doen. Wel heb ik al vernomen dat ook de gemeente Best zich gaat oriënteren op LED toepassingen zoals die al in andere gemeenten worden toegepast.
Mogelijk gaat dit er toe leiden dat we in Best enkele proefstraten gaan inrichten met LED verlichting. Zo kan de bevolking zelf ook zien of de investering het waard is. Zeker bij renovatie van wijken komt er altijd een moment dat de verlichting aangepast moet worden. De vervangingskosten zijn er dan toch. Het is dan misschien helemaal geen gek idee om te kiezen voor een nieuwe techniek die minder energie verbruikt. Te veel haast is echter ook niet nodig. Wie weet kan het probleem van nog iets minder lichtopbrengst al worden opgelost voordat de gemeente Best op grote schaal LED verlichting gaat toepassen.

Hoe denkt u er over? Moet Best zich oriënteren op LED straatverlichting, moet Best wachten tot het verplicht wordt, of zijn we eigenlijk al weer veel te laat en had de gemeente veel meer een voortrekkersrol moeten spelen, mede omdat Philips wereldleider in LED verlichting is?